EHBO bij honden







Dit artikel is wat het is, eerste hulp bij ongevallen.  Na het uitvoeren van deze eerste hulp, ga altijd naar de dierenarts, per slot van rekening is hij de specialist.  Dit artikel is niet alles omvattend, ik heb de problemen aangekaart waarvan ik denk dat ze kunnen voorkomen in het zuiden van Europa.


Waarom dit artikel op een site over leven in Spanje staat zal u zich misschien afvragen, het antwoord is heel simpel, Spanje is een groot land en niet iedereen woont aan de kust waar er meestal genoeg voorzieningen zijn.  Wij wonen zelfs aan de kust en van zaterdagnamiddag tot maandagmorgen is het niet gemakkelijk om aan een dierenarts te geraken.

Wat kan u hier vinden?

1. Reanimatie, mond op neus beademing en hartmassage
  • Mond op neus beademing toepassen
  • Als de hartslag is opgehouden
  • Ademhaling en hartslag zijn opgehouden
2. Bijtwonden, insecten beten en bloedingen
  • Hondenbeet
  • Slangenbeet
  • Tekenbeet
  • Beet door onbekend dier
  • Bloedingen
3. Opgezwollen maag

4. Verstikking

5. Zonnesteek

6. Verwondingen

  • Schaafwonden
  • Kneuzingen
  • Snijwonden
  • Rijtwonden
7. Shock

8. Lees ook


1. Reanimatie, mond op neus beademing en hartmassage

Controleer of er iets in de bek of de neus van de hond zit dat de ademhaling blokkeert.  Is dat het geval, haal het dan op een van de volgende manieren weg:
  • kleine hond, pak de hond bij zijn achterpoten en houd hem ondersteboven.  Schud hem een keer of zes flink op en neer.
  • grote hond, leg de hond op zijn zij en haal eventueel met een tangetje het voorwerp uit zijn bek.
Mond op neus beademing toepassen
  • Leg de hond op zijn rechterzij, met zijn kop achterover en zijn bek dicht
  • Leg desgewenst een zakdoekje of een stukje dunne stof over de neus van de hond (voor de hygiëne)
  • Leg uw geopende mond over de neus van de hond en blaas snel achter elkaar vijf of zes keer in de neus.  Als het een pup of een jonge hond is, met een kleine longcapaciteit, mag u niet te veel lucht tegelijk in de neus blazen.  Bij volwassen honden kunt u langer en dieper blazen.
  • Als de ademhaling weer op gang komt, moet u de hond goed blijven observeren
  • Komt de ademhaling niet op gang, blaas dan eens per 3 seconden in de neus van de hond, dus zo'n 20 keer per minuut.
  • Blijf doorgaan tot de ademhaling op gang komt.  Als dat gebeurt, blijf de hond dan nauwlettend observeren.
  • Als de ademhaling na 10 minuten niet op gang is gekomen, het tandvlees en de tong blauw zijn, de pupillen verwijd zijn en de hond niet reageert als u zijn oogbol aanraakt, kunt u aannemen dat hij dood is.
Als de hartslag is opgehouden
  • Leg de hond op zijn rechterzij.
  • Als het om een kleine hond of een pup gaat, legt u de duim van één hand aan de ene kant van de borstkas van de hond en de vingers aan de andere kant ongeveer ter hoogte van de plek tussen de derde en de zesde rib, vlak onder de linker elleboog.
  • Als het een grote hond is, legt u de muis van de hand op de plek tussen de derde en zesde rib, vlak onder de linker elleboog.
  • De kracht die u bij de hartmassage uitoefent, hangt af van de grootte van de hond, bij een pup oefent u alleen druk uit met de vingertoppen, bij een grote hond met de muis van de hand.
  • Druk 10 keer snel achter elkaar.  Als de hartslag weer op gang komt, moet u de hond goed blijven observeren.
  • Komt de hartslag niet op gang, blijf dan hartmassage toepassen.  Elke 6 seconden drukt u tien keer snel achter elkaar.  Als de hartslag weer op gang komt, moet u de hond nog een tijd goed in het oog houden.
  • Als er na ongeveer 10 minuten nog steeds geen hartslag is, het tandvlees en de tong van de hond blauw zijn, de pupillen verwijd zijn, en de hond niet reageert als u zijn oogbol aanraakt, kunt u aannemen dat de hond overleden is.
Ademhaling en hartslag zijn opgehouden
  • Als er twee personen aanwezig zijn, kan de een 10 keer op de hierboven beschreven wijze druk uitoefenen op de hartstreek, waarna de ander mond op neus beademing toepast.  Herhaal dit met een snelheid van 10 keer per minuut: dat betekent dat er elke 6 seconden een hartmassage plus mond op neus beademing wordt toegepast.
  • Bent u alleen met de hond, wissel dan de hartmassage af met de mond op neus beademing.  Herhaal dit ongeveer 10 keer per minuut, dus met een snelheid van één hartmassage plus mond op neus beademing per zes seconden.
Wist u dit?
  • De gemiddelde hond haalt 20 keer per minuut adem
  • De hartslag van honden is gemiddeld 80 - 120 per minuut
  • Bij reanimatie is een direct maar rustig optreden van belang
  • Normale lichaamstemperatuur van een hond ligt tussen 37,8 en 39,2 °C
2. Bijtwonden, insecten beten en bloedingen

Hondenbeet
  • Honden beten zijn diepe beten die honden tijdens het vechten met de hoektanden maken.
  • De bijtwonden bevinden zich meestal in de hals, de poten of de rug.
  • Een diepe bijtwond kan er aan de oppervlakte heel klein en schoon uitzien, het weefsel onder de huid kan echter gescheurd en geïnfecteerd zijn.
Wat te doen?
  • Knip voorzichtig het haar rond de wond weg
  • Maak de omgeving van de wond schoon met waterstofperoxide 3% en dep de wond vervolgens met jodiumtinctuur.
  • Als de wond diep is en ook het onderliggende weefsel beschadigd is, breng de hond dan zeker naar de dierenarts, hij kan antibiotica voorschrijven en de wonde hechten.
Slangenbeet
  • De hond is verdoofd en kwijlt vaak uit de bek.
  • De hond staart, zonder met zijn ogen te knipperen.
  • De hond beweegt zijn ledematen amper.
  • De hond ligt op de buik of op de zij.
  • U kunt soms aan de bijtwond zien of de hond gebeten is door een giftige of niet giftige slang.  Giftige slangen laten twee afdrukken van de giftanden achter.  Bij de wond van een niet giftige slang ziet u afdrukken van een rijtje tanden.
Wat te doen?
  • Kalmeer de hond
  • Breng een groot verband aan op de bijtwond of druk ijs op de wonde
  • Ga direct naar de dierenarts
Tekenbeet
  • Als de teek op de kop van de hond zit, kan hij verlamming veroorzaken van de oogleden of de lip.
  • De pupillen zijn verwijd.  De tong kan uit de bek hangen en de hond kan overgeven.
  • De verlamming gaat verder naar de achterpoten en de borst. De hond haalt moeilijk adem en hij gromt.
  • Uiteindelijk kan de hond overlijden aan verstikking.
Wat te doen?
  • Strijk met uw vingers het haar rond de teek weg, zodat u kunt zien waar de kop zit.
  • Pak de teek met een pincet om de kop vast en trek hem uit de huid.
  • Dep de huid met een anti-septisch middel.
Preventie
  • Teken zijn actief in het late voorjaar en de tijdens de zomer.  Houd de hond dan zoveel mogelijk weg uit struikgewas en hoog gras en controleer hem dagelijks op teken.
  • Onthoud dat 80 % van de teken voorkomt op de kop en de nek en de overige 20 % op de rest van de hond.
  • Een vlooienband weert ook de teken.
Beet door onbekend dier

Een actieve hond, die overal met zijn neus in zit en de hele dag door de tuin scharrelt, kan gemakkelijk gebeten worden door bv wespen of bijen of allergisch reageren op een plant.

Symptonen
  • Plotselinge pijn en plotseling janken.
  • Plotselinge zwelling op de kop of de poten, soms gepaard met een ontsteking.
  • De hond krabt en bijt op de desbetreffende plek.
Wat te doen?

Onderzoek de plek waar het accident zich heeft voorgedaan. Misschien kunt u de oorzaak vinden.
  • Als de hond gebeten is door een bij, verwijder dan de angel en doe er een koud kompres op of een verzachtend lotion.
  • Als de zwelling erg groot is of de hond in shock verkeert, ga dan direct naar de dierenarts.
Bloedingen

Wat te doen?
  • Blijf kalm.
  • Houd de hond zo vast dat hij niet kan bewegen.
  • Druk de wond dicht of leg er een zak of een handdoek met ijs op als u niet bij de wond kunt.
  • Breng een stevig verband aan.
Soorten bloedingen

Als het bloed langzaam uit de wond komt
  • Leg een schoon stuk verbandgaas op de wond en druk de wond met de vingers dicht.
  • Haal na 10 seconden het verbandgaas weg om de wond te bekijken.
  • Als het bloeden blijft doorgaan, druk de wonde terug dicht met het verbandgaas voor 20 seconden
Als het bloed vrij uit de wonde stroomt
  • Leg een stuk verbandgaas op de wonde en druk ze dicht voor ongeveer 30 seconden.
  • Wikkel over het verbandgaas nog een stuk verband, maar doe dit niet te strak.
  • Laat het verband een half uur zitten en haal het dan voorzichtig weg om de wonde te kunnen bekijken.
  • Als het bloeden nog niet is gestopt, breng het verband dan terug aan.
Als het bloed helderrood is en met een pulserende beweging naar buiten komt
  • Het gaat waarschijnlijk om een slagaderlijke bloeding.
  • Pak een stuk verbandgaas en druk de wonde ongeveer 30 seconden dicht.
  • Wikkel een ander stuk verband stevig over het verbandgaas heen.
  • Laat het verband zitten, houd de hond zo stil mogelijk, sla een deken rond hem en ga direct naar de dierenarts.
  • Als het bloed door het verband heen komt, haal het niet weg, maar wikkel er nog een verband rond.
Als de wonde op een plek zit waar u niet bij kan komen
  • Breng dan een koud compres aan.
Pas op
  • Als u in paniek raakt en aarzelend te werk gaat, kan de hond doodbloeden
  • Het bloeden wordt erger als de hond beweegt.  Laat één persoon de hond vasthouden, een ander persoon kan de wond dicht drukken.
  • Als men een drukverband gebruikt, controleer alle 30 minuten of de poot niet is opgezwollen, niet koud aanvoelt of niet reageert als u er in prikt.  Als dat zo is, leg het verband dan losser aan.
  • Gebruik liever geen tourniquet, verkeerd aangebracht kan dit alles verergeren.
3. Opgezwollen maag

Symptonen
  • Pogingen tot braken.
  • Ernstige buikpijn.
  • Opgezwollen maag. De met gas gevulde maag klinkt hol als men er met zijn vingers op tikt.
  • De Hond wil niet lopen.
  • De hond hijgt of kwijlt.
  • De hond is eerst opgewonden en van streek, later als hij in shock geraakt, neerslachtig.
Wat te doen?

Dit is een noodgeval, ga direct naar de dierenarts.

Preventie
  • Geef de hond 3 tot 4 maaltijden per dag.
  • Geef honden met een zwakke maag geen droogvoer of voer er water aan toe.
  • Geef de hond geen botten.
  • Zorg dat de hond voor en na de maaltijd niet te opgewonden geraakt.
  • Een opgezwollen maag kan voorkomen wanneer de hond een grote hoeveelheid droog voer in één keer opeet.
4. Verstikking

Symptonen
  • Pogingen tot braken.
  • De hond heeft zijn bek open en lijkt die niet dicht te krijgen.
  • Er druppelt speeksel uit zijn muil.
  • De hond brengt zijn voorpoten naar zijn muil.
Wat te doen?
  • Als de hond nog redelijk kan ademen, breng hem naar de dierenarts.
  • Stop een voorwerp tussen de kiezen van de hond, zodat de muil open blijft.
  • Kijk goed in de keel en kijk op er geen vreemd voorwerp zit.
  • Trek voorzichtig de tong naar buiten maar pas op dat u niet gebeten wordt.
  • Verwijder het voorwerp.
  • Als u niets ziet, dan kan u de hond ondersteboven houden aan zijn achterpoten.
  • Als de hond geen adem meer haalt, pas dan de mond op neus beademing toe. (zie hierboven)
5. Zonnesteek

Symptonen
  • Hijgen.
  • Hond heeft de muil open en hapt naar lucht.
  • Hond is van streek
  • Kan vaak niet op de poten staan.
  • De bewegingen zijn ongecontroleerd en nerveus
  • Het tandvlees is dieprood.
Wat te doen?
  • Koel de hond zo snel mogelijk af door er voorzichtig water over te gieten.
  • Leg hem op een koele plek waar hij water ter beschikking heeft.
  • Reageert de hond niet op deze behandeling, ga dan naar de dierenarts.
Preventie
  • Laat uw hond bij warm weer nooit achter in de wagen.
  • Zorg dat gij altijd de beschikking heeft over fris water en een koele frisse plek.
Meer informatie kan u vinden op.

6. Verwondingen

Verwondingen kunnen onderverdeeld worden in: schaafwonden, kneuzingen, snijwonden en rijtwonden.

Schaafwonden
  • een schaafwond doet pijn bij aanraking, bloedt een beetje en is vaak besmeurd met vuil.
  • De schaafwond wordt veroorzaakt door wrijving van de huid met een hard oppervlak.  De vacht, de opperhuid zijn daarbij afgeschaafd.
Wat te doen?
  • Maak de wond schoon door er een zachte straal water over te laten lopen. U kunt de wonde best eerst deppen met waterstofperoxide 3%.
  • Is de wond schoon, dep hem dan droog met een steriel verband gaasje of sproei er een antibiotisch middel op.
  • Laat de schaafwond aan de lucht drogen.  Komt er bloed uit, dek de wonde dan af met verbandgaas.  Gebruik desnoods een honden kraag om te voorkomen dat de hond likt aan de wonde.
Kneuzingen

Symptomen
  • Bij deze wonden hoeft de huid niet beschadigd te zijn.  De huid en de onderliggende weefsels zijn gekneusd en kunnen opzwellen.
  • Kneuzingen ontstaan bij valpartijen,botsingen of mishandeling van de hond.
Wat te doen?

Als de huid kapot is en er net een zwelling is opgetreden, kan u een koud kompres aanleggen.  Als de zwelling al enige tijd geleden ontstaan is en hard aanvoelt, dan kan u de zwelling best behandelen met een warm kompres.
  • koud kompres: druk een half uur lang een zak met ijs op de kneuzing.  herhaal dit indien nodig.  Door de kou worden de bloedvaten samengetrokken en de druk heeft een masserend effect.
  • warm kompres: Giet warm water in een bakje en roer er 2 eetlepels zout doorheen. Het water moet zo warm zijn dat u uw hand er nog juist kan insteken.  Neem wat watten en dompel die in de zoutoplossing.  Leg de watten op de kneuzing tot het water is afgekoeld.  Doe dit elke dag 2 keer.
Snijwonden

Symptomen
  • Deze wonden zijn herkenbaar aan een enkele, rechte opening in de huid en weinig weefsel beschadiging.
  • De hond kan een snijwond oplopen aan glas of een ander scherp voorwerp.
Wat te doen?
  • Bloedt de wond, druk de wond dan met een stuk steriel verbandgaas dicht tot het bloeden is gestopt.
  • Maak indien nodig de wonde schoon.
  • Druk de tegenoverliggende zijden van de wond voorzichtig maar stevig tegen elkaar aan.
  • Plak dunne reepjes pleister kriskras over de wond, met een tussenruimte van ongeveer 1 cm.
  • Leg een stuk verbandgaas over de wond en maak het vast met pleisters.  Hierdoor wordt voorkomen dat de beide zijden van de wond teveel bewegen.
  • Laat de hond niet loslopen.
  • Laat het verband 48 uur zitten en bekijk de wonde.
  • Als de wonde schoon en droog is en geen tekenen van infectie te zien zijn, leg dan een nieuw verband aan en verschoon het elke 48 uur.
  • Is de wonde vrij diep, ga dan naar de dierenarts.
Rijtwonden

Symptomen
  • De wonden zijn vaak onregelmatig en rafelig en de wonde is ver geopend.  Soms zijn hele stukken van de huid weg gescheurd.
  • Rijtwonden zijn meestal niet pijnlijk.
  • Een rijtwond wordt meestal veroorzaakt door prikkeldraad, een conservenblikje, enz...
Wat te doen?
  • Maak de wonde grondig schoon door met water schoon te spoelen en behandel dit met waterstofperoxide 3 %.
  • Bedek de wonde met een dik stuk verbandgaas en plak dit vast met pleisters.
  • Ga hiermee naar de dierenarts.
7. Shock

Oorzaken
  • Een shock is een toestand waarbij de hond in elkaar is gezakt.
  • Een shock kan mild of ernstig zijn, en kan leiden tot coma en zelfs de dood.
  • Een shock wordt meestal veroorzaakt door een fysiek trauma waarbij bloedverlies, vergiftiging, infectie of uitdroging optreedt.
  • Een shock komt vaak voor bij ongevallen.
Symptomen
  • Zwakte, de hond gaat liggen.
  • Snelle, zwakke pols.
  • Bleek tandvlees en bindvlies.
  • Snelle, oppervlakkige ademhaling.
  • De hond voelt koud aan.
Wat te doen?
  • Kalmeer de hond.
  • Houd de hond warm door een deken om hem heen te slaan of leg er een kruik bij.
  • Stelp een eventuele bloeding.
  • Breng de hond naar de dierenarts.

8. Lees ook